Sosyal medyada etki alanı yüksek ve kendi alanında fikir lideri konuşmacılar ile markaları dijital proje iş birlikleri ve marka elçilikleri kapsamında bir araya getirerek markaların iş sonuçlarına katkı sağlayan projeler geliştiriyoruz.
Giris Seviyesi Roller Daralirken Yetenek Hatti 4 IK Karari
Giriş Seviyesi Roller Daralırken Yetenek Hattını Korumak: 4 İK Kararı
Yapay zeka giriş seviyesi işe alımı daraltıyor. Yetenek hattını korumak için rol tanımı, işe alım ölçütü, öğrenme yolu ve yönetici rolünde 4 İK kararı.
Eylül'de iki kurumsal brifingde İK tarafından aynı soru geldi. Bir yönetici bunu şöyle söyledi: "Giriş seviyesi pozisyonlarımızın ve rol tanımlarımızın nasıl dönüşeceğini göremiyorum." Diğer brifingde soru işe alım ölçütüne kaydı: yeni gelen kişide hangi yetkinliğe bakılacak?
Soru yerinde. Yapay zeka araçları rapor taslağı, veri temizliği, ilk araştırma ve özet gibi işleri hızla üstleniyor. Bu işler yıllardır yeni mezunun ilk iki yılını dolduruyordu. Bu yazı, yetenek hattını tasarlayan İK ekipleri için yazıldı. Kariyerine yeni başlayan çalışana yönelik rehberi genç profesyoneller yazımızda bulabilirsiniz.
Giriş seviyesi işlerde ne değişiyor?
Bu konudaki en ayrıntılı ölçüm ABD'den geliyor. Stanford Dijital Ekonomi Laboratuvarı, milyonlarca çalışanı kapsayan ADP bordro verisiyle 22-25 yaş grubunu izliyor. Ağustos 2026'da güncellenen çalışmaya göre yapay zekaya en açık mesleklerde bu yaş grubunun istihdamı, daha az etkilenen akranlarının izlediği eğilimin yüzde 19 gerisinde. Fark ilk kez Ağustos 2025'te ölçüldü ve o tarihten bu yana açılıyor.
Çalışmanın üç bulgusu İK açısından önemli:
Farkın büyük kısmı gençlerin daha az işe alınmasından geliyor; işten çıkarmaların payı küçük.
Deneyimli çalışanlarda benzer bir fark görülmüyor.
Yapay zekanın insan işini tamamladığı mesleklerde istihdam yatay seyrediyor ya da artıyor. Daralma, aracın işi doğrudan devraldığı mesleklerde yoğunlaşıyor.
Dünya Ekonomik Forumu'nun Gelecekte İşler 2025 raporu aynı tabloyu beceri tarafından gösteriyor. İşverenler 2030'a kadar çalışanların temel becerilerinin yüzde 39'unun değişmesini bekliyor. Her 100 çalışandan 59'unun eğitime ihtiyaç duyacağı öngörülüyor.
Türkiye için aynı ayrıntıda bir ölçüm henüz yok. Brifinglerde gelen soru ise yönün burada da hissedildiğini gösteriyor.
Yetenek hattı neden giriş seviyesinden beslenir?
Bugün işe alınan yeni mezun, beş-yedi yıl sonra takım lideri ve orta kademe yönetici adayıdır. Giriş seviyesi alım iki üç yıl kısılırsa, sorun ancak birkaç yıl sonra, terfi ettirilecek aday arandığında görünür hale gelir. Orta kademenin kurumdaki ağırlığını çalışan bağlılığı yazımızda işledik.
İkinci risk öğrenme yolunun kaybolması. Genç çalışan işi büyük ölçüde rutin görevlerin içinde öğrenirdi: tabloyu hazırlarken sektörü, ilk taslağı yazarken müşteriyi tanırdı. Bu görevleri araç üstlendiğinde öğrenmenin de bilinçli olarak tasarlanması gerekir.
Yetenek hattını korumak için 4 İK kararı
Karar
Cevaplanacak soru
İlk adım
1. Rol tanımı
Araç görevlerin bir kısmını üstlendiğinde giriş rolünde ne kalıyor?
Her giriş rolünün görev listesini çıkarın, aracın yaptıklarını işaretleyin, kalanları yeniden yazın
2. İşe alım ölçütü
Yeni gelen kişide hangi yetkinliğe bakacağız?
Mülakata bir yapay zeka çıktısını değerlendirme vakası ekleyin
3. Öğrenme yolu
Rutin işten öğrenilenleri nasıl koruyacağız?
İlk 12 ay için rotasyon, mentorluk ve "önce kendi yorumun" kuralını yazılı hale getirin
4. Yöneticinin rolü
Genç çalışanı kim, nasıl yetiştirecek?
Takım liderlerine koçluk ve geri bildirim için zaman ve hedef tanımlayın
Rol tanımı. Görev listesinden araç işini çıkardığınızda giriş rolünde genellikle üç şey kalır: çıktıyı doğrulamak, müşteri ya da iç ekiple iletişimi yürütmek ve sorunu doğru tanımlamak. Yeni rol tanımı bu üçünü merkeze alır. Yapay zeka okuryazarlığı için ilk 90 günü yetkinlik haritası yazımızda adım adım anlattık.
İşe alım ölçütü. "Bu aracı kullanabiliyor mu" sorusu birkaç ay içinde ayırt ediciliğini yitirir. Daha uzun ömürlü soru, adayın aracın çıktısını sorgulayıp sorgulayamadığıdır. Mülakatta adaya hatalı bir özet ya da eksik bir analiz verin, neyi fark ettiğine bakın.
Öğrenme yolu. Araçların düşünme yükünü üstlenmesi en çok genç çalışanları etkiliyor. Bu riski yapay zeka akıcılığı yazımızda ayrıntılı ele aldık. Pratik karşılığı basit: kritik işlerde çalışan önce kendi yorumunu yazar, sonra aracı kullanır.
Yöneticinin rolü. Rutin iş azaldıkça genç çalışanın gelişimi takım liderinin geri bildirimine daha çok bağlanıyor. Liderin araç devraldığında neye odaklanacağını sığ iş yazımızda tartıştık.
Bu kararlar için hangi oturum işe yarar?
Dört karar farklı masalarda verilir. Rol tanımı ve işe alım ölçütü İK liderlik ekibinin işidir; yarım günlük bir çalışma oturumu bu ikisi için uygun format. Öğrenme yolu ve yöneticinin rolü ise takım liderlerinin katıldığı bir keynote ve ardından küçük grup oturumlarıyla ilerler. Genç çalışanlara ayrı bir oturum düzenlemek, kendi gelişimlerini nasıl yöneteceklerini konuşmak için iyi bir fırsattır.
Bu başlıkta önerdiğimiz konuşmacılar
Teknoloji yazarı ve trend avcısı M. Serdar Kuzuloğlu, "Yapay Zeka Çağında Dönüşen Yetkinlikler ve Çalışma Hayatının Geleceği" konuşmasında hangi işlerin araca geçtiğini ve insana kalan yetkinlikleri anlatıyor.
Universum Türkiye lideri ve kuşak araştırmacısı Evrim Kuran, "Kuşaksal Zeka" ve "Yeni Nesiller ve Öğrenmenin Yeni Dünyası" başlıklarında genç çalışanın kurumdan beklentisini ve öğrenme biçimini veriye dayanarak işliyor.
Egon Zehnder Kıdemli Ortağı Murat Yeşildere, "Bir Beyin Avcısının Seyir Defteri" konuşmasında yılda binlerce mülakattan süzdüğü yetenek ve liderlik gözlemlerini paylaşıyor.
M. Serdar Kuzuloğlu'nun dönüşen yetkinlikler üzerine konuşması:
Stanford Dijital Ekonomi Laboratuvarı'nın ABD bordro verisine göre yapay zekaya en açık mesleklerde 22-25 yaş grubunun istihdamı, daha az etkilenen akranlarının eğiliminin yüzde 19 gerisinde. Fark çoğunlukla gençlerin daha az işe alınmasından kaynaklanıyor; deneyimli çalışanlarda benzer bir fark görülmüyor.
Giriş seviyesi alımı azaltmanın kuruma riski nedir?
Bugünün giriş seviyesi çalışanı birkaç yıl sonranın takım lideridir. Alım kısıldığında sorun birkaç yıl sonra, terfi ettirilecek aday arandığında görünür hale gelir. Rutin işten öğrenme yolu da kaybolur.
Yapay zeka çağında giriş seviyesi rol tanımı nasıl yazılır?
Rolün görev listesi çıkarılır, aracın üstlendiği görevler işaretlenir ve kalanlar yeniden yazılır. Kalan iş genellikle çıktıyı doğrulamak, müşteri ya da ekiple iletişimi yürütmek ve sorunu doğru tanımlamaktır.
Yeni mezun işe alımında hangi yetkinliğe bakılmalı?
Araç kullanma becerisi kısa sürede ortak bir beceriye dönüşüyor. Daha kalıcı ölçüt, adayın yapay zeka çıktısını sorgulayıp hatasını fark edebilmesidir. Mülakata hatalı bir özet ya da eksik bir analiz üzerinden değerlendirme vakası eklenebilir.
Bu konuda hangi oturum formatı işe yarar?
Rol tanımı ve işe alım ölçütü için İK liderlik ekibiyle yarım günlük bir çalışma oturumu uygundur. Öğrenme yolu ve yöneticinin rolü için takım liderlerine keynote ve küçük grup oturumları; genç çalışanlar için ayrı bir oturum düşünülebilir.
İçindekiler
