M. SERDAR KUZULOĞLU

İsimlendirmeleri değişmekle birlikte ‘Yapay Zeka’ kavramının insan hayatındaki yeri ve ona bağlı tartışmalar antik Yunan dönemine kadar takip edilebiliyor. Türümüzün ‘insandan daha akıllı bir üst varlık’ adlı endişesi de bugüne has değil. Peki bugünü farklı kılan ne? Bugün teoride ve pratikte insan zekasının altından kalkamayacağı pek çok şeyi algoritmaların yapabildiğini gözlemlediğimiz bir çağdayız. Akıl ile donanan makinalar, yazılımlar, donanımlar şu ana kadarki gibi bize hizmet etmeye devam mı edecek yoksa isyan yakın mı? Bu kadar büyük, bol ve ucuz akıl ortaya saçıldığında bunca insan ne iş yapacak? Bu sunum, gündelik yaşamımızda sıkça dile gelen yapay zeka kavramını iş dünyası ekseninden, gerçekçi bir bakışla ele alıyor.

• Yapay zeka ve algoritmanın kısa tarihi.
• Hayatımıza girecekler ve çıkacaklar:
  • Yaratıcılığın altın çağı mı başlayacak yoksa ‘faydasız insanlar’ın kabusu mu gerçekleşecek?
  • Milliyetçilik, sosyal sınıf ve vatandaşlık kavramlarına yeni tanımlar gelebilir mi?
  • Ahlaki dönüşümler: Referans noktalarımızın, karar merkezlerimizin insansızlaştığı bir ortam mümkün mü? Ve anlamlı mı?
• Mesleklerin dönüşümü: Sadece para kazanmak için yapılan işlerin sonu gelebilir mi?
• Yapay zeka bugünkü uzmanlıkların üstüne süper güçler mi ekleyecek yoksa o uzmanların yerini mi alacak? Siyah ve beyaz dışındaki ara tonlar nedir?
• Yapay zekanın altın çağında müşteri, pazarlama, marka gibi kavramların varlığından söz edebilir miyiz? Yeni karar ve tüketim mekanizmalarına bakış.
• İnsan zihni yapay zeka temelli iletişim ve pazarlamayla baş edebilecek düzeyde mi? Markalar ve tüketiciler için olası yansımalar.
• Yapay zekanın moda, sanat gibi yaratıcı akımlara olası etkileri.

Dijital araç ve hizmetlerle beraber dünya köklü bir değişim yaşıyor. Müşterisinden şirketine iş yapış şekilleri, reklam, pazarlama ve iletişim modelleri değişiyor. Artık çok farklı araçlarla bilgileniyor ve etkileniyoruz. Dijital mecralar iletişim ve pazarlamanın ana ekseni haline geldi. Ancak kurumların önemli bir bölümü kendi süreçlerini bu dönüşüme entegre edebilmiş değil.

• Yeni tüketicinin kodları: kimdir, ne bekler, ne ister, neyden hoşlanmaz, neye ilgi duyar, hangi mecraları kullanır, nereden ulaşılır?
• Yeni nesil şirket: Dijital çağın 24 saat yaşayan ve hizmet bekleyen dünyasında kurumlar ne yapıyor? Yaptığı ve yapmadıklarının bedelleri.
• Yeni nesil iletişim: Reklam ve pazarlamada geleneksel mecraların azalan etkisi ve yaygınlığına karşın yeni medyada yer almak, aradan sıyrılmak ve fark edilmek her geçen gün zorlaşıyor. Bu konudaki başarı ve başarısızlık örnekleri.
• Yeni nesil çalışan: Kurumlarda beliren ve önemini artıran dijital destekli yeni yapılanmalar.

Geleneksel sigorta şirketlerinin poliçe kapsamlarına kadar giren siber güvenlik çok yakın bir zamana dek sadece bilgisayar kullanıcılarını ilgilendiren bir tehditti. Artık verilerinizin güvenliği karşısına geçtiğiniz televizyondan kullandığınız sosyal ağa, şirketinizin uzaktan erişim şifresinden bindiğiniz araca kadar her alanda hayati önem taşıyor. Bu sunum, tarihten bugüne verinin önemini, onu korumak ve ele geçirmek adına yürütülen mücadeleyi ve bugünkü güncel çerçevesini bir dizi örnekle gözler önüne seriyor.

• Veri güvenliği bilgisayar ve internet ile mi başladı? Bilginin korunması ve kaybına yönelik tarihten bugüne örnekler.
• Bugünün dünyasında veri güvenliğinin tanımı, kişi ve kurumlar için önemi ve yüklediği sorumluluklar.
• Yeni nesil siber güvenlik tehditleri: Yaşanmış vakalar üstünden kamudan kişisel kullanıma, akıllı cihazlardan sosyal medyaya saldırı ve savunma mücadelesinin evrimi.
• En büyük hacker: devletler! Yakın zamana kadar kötü niyetli kişi ve grupların faili olduğu siber güvenlik vakaları artık devlet destekli, dev bütçeli ve imkanlı oluşumları da kapsıyor. Kripto paralardan ihale istihbaratına uzanan, yepyeni bir cephe.
• Heybedeki en büyük turp: Fidye virüsleri. Kamu ve özel kurumların kabusu haline gelen fidye virüsleri neden bu kadar tehlikeli? Türleri ve önlemleri nedir?

2020 yılına damgasını vuran Corona Virüsü şüphesiz bir sağlık sorunuydu. Ancak küresel çaptaki sosyal, siyasal ve ekonomik etkilerine bakınca, Covid-19’un bundan çok daha fazlası olduğunu anladık. Küresel kapitalizmin dünyanın her noktasını tedarik, lojistik, imalat, pazarlama ve satış noktasına çevirdiği bu düzende kesintisiz iş süreçleri, kusursuz tedarik zincirleri, takip edilebilir lojistik, optimize imalat gibi kavramların ne kadar hayati olduğu ortaya çıktı. Bu sunum, teknoloji dünyasının yıllarca otomasyon, robotik, Endüstri 4.0, karanlık fabrikalar gibi bir dizi terimle anlatmaya çalıştığı ancak en güzel özeti Corona Virüsü’nün yaptığı bu yeni düzeni konu alıyor.

• İnsan ve emek ilişkisinin dönüşümü: Ürün ve hizmetlerin üretimi istihdam yaratmak için mi yoksa yaşamı sürdürmek için mi? Otomasyonsuz bir gelecek mümkün mü? Endüstri 4.0’ın tek anlamı işsizlik olabilir mi? Tarihten bugüne örneklerle otomasyon çağının yapıtaşları.
• Bugünün ticari düzeni her anlamda kesintisiz tedarik, imalat ve sevkiyata muhtaç. Teknoloji bu konuda ne gibi çözümler sunuyor? Bunların yokluğu ne tür tehditler oluşturuyor?
• Robotik üretimin, teknolojik süreçlerin coğrafi etkileri: Geçmişin avantajları dezavantaja dönüşebilir. Doğu’nun ucuz işgücünü kullanan Batı pazarı, otomasyonla maliyetleri düşürerek imalatı kendine yaklaştırmaya başlıyor. Mikro-fabrikalar ne ifade edecek?
• Otomasyon ile ucuzlayan ürün ve hizmetler Evrensel Vatandaşlık Maaşı (Universal Basic Income) benzeri modellerle desteklendiğinde yeni bir yaşam düzeni doğabilir mi?
• Beyaz yakadaki lekeler: Endüstri 4.0’ın otomasyon ve yapay zeka çözümleri sadece mavi yakalıları mı ilgilendiriyor? Beyaz yakanın dönüşümüne bakış.
• Robotik üretimde müşteri ve pazarlamanın dönüşümü: Daha kişisel, daha odaklı pazarlama, imalat ve satışa doğru.
• Depolama ve lojistik alanındaki yeni nesil çözümler.
• Otomasyon çağının hizmet sektörüne etkileri: Yeni nesil restoranlar, gıda çözümleri, endüstriyel mutfaklar, konaklama hizmetleri…

Avcı ve toplayıcı çağı epey geride bırakan insanlığın yaşamı bugün iki unsura bağlı: kredi kartı limiti ve market rafları. Perakende sektörü yaygınlık ve ürün gamı adına tarihinin en parlak dönemini yaşarken dijitalleşmenin etkileriyle büyük bir dönüşümü de yönetme mecburiyetinde. Bu sunum üreticiden tüketiciye, satış noktalarından ödeme araçlarına genişleyen bir zeminde perakendenin dünü, bugünü ve yarınına bakıyor.

• Perakendenin tarihi: Nereden geldik, nereye gidiyoruz? Küresel zincirlerin ve rekabetin çağında bölgesel (kültürel) farklılıklar hala anlamlı ve etkili mi?
• Tüketicinin dönüşümü: Dijitalleşmeye sanıldığı kadar uzaklar mı? Dijitalleşen müşterinin davranış kodları nedir?
• E-ticaret süreçleri perakende için ne anlama geliyor? Yerel ve küresel ölçekte fırsatlar, tehditler.
• Amazon! Bir e-ticaret girişimi daha fazla ne kadar etki yapabilir? Hayatımıza girenler, çıkanlar.
• Perakende süreçlerinin dönüşümü: Tedarik, depolama, lojistik, teşhir, iyileştirme, müşteri ilişkileri, akıllı ödeme çözümleri ve ötesi.
• Fiziki mağazalar bitti mi? Bayi zincirlerini, fiziki satış noktalarını anlamlı hale nasıl getirebiliriz?
• Yeni tüketim trendleri: Abonelik sistemleri, ödemesiz alışveriş, tavsiye sistemleri, yenilikçi pazarlama…

Bugünkü anlamıyla ilk otomobilin hayatımıza 1800’lü yıllarda girdiğini düşünürsek, gayet oturmuş bir yapı bekleyebiliriz. Ne var ki otomotiv sektörü geçtiğimiz 10 yıl içinde kelimenin tam anlamıyla bir reenkarnasyona sahne oldu. Ayağımızı yerden kesmenin çok ötesinde beklentilere cevap verme durumunda kalan otomotiv endüstrisi, içeriden ve dışarıdan rekabet ve işbirlikleriyle yepyeni bir çehreye bürünüyor. Bu sunum, Türkiye olarak hem üretici hem de tüketici olarak küresel çapta oldukça önemli bir pay sahibi olduğumuz otomotiv sektörünün mikro ve makro dönüşümlerine odaklanıyor.

• Otomotiv tarihine kısa bir bakış: Niyet ve akıbetin düşündürücü sonuçları.
• Büyük dönüşümler: Bağlı araçlar, fosil yakıtlı motorların sonu, otonomi, elektrik çağı, yazılımla tanımlanan donanım, yeni opsiyonlar, yeni kişiselleştirme, üretim ve satış modelleri.
• Araçların platformlara dönüşmesi: Yazılımın artan gücü ve ağırlığı. Teknolojinin sunduğu yenilikler.
• Yeni işbirliği ve rekabet alanları: Yeni markalar, yeni sahip olma modelleri (kiralama, paylaşım, abonelik vs), yeni platform sahipleri (Apple, Google, vs)
• Beklenmedik etkiler ve dönüşümler.
• Otomobil haricindeki ulaşım araçlarındaki dönüşüm: Kamyon, minibüs, motosiklet, traktör, gemi, uçak…
• Yeni üretim modelleri: Tedarik zinciri için ne anlama gelecek?
• Pazarlamanın dönüşümü, satış noktalarının yarını ve marka yönetimi. Bayilerin yeni rolleri; fırsat ve risk alanları.

İnsanoğlunun ortalama yaşam beklentisi sadece 1 asır içinde neredeyse ikiye katlandı. Daha uzun yaşamı anlamlı hale getiren ilk koşul ise şüphesiz sağlık. Bu sunum, teknolojiyle iç içe geçen sağlık sektörünün vaatlerini ve bunları yerine getirmek adına ortaya koyduğu çözüm önerilerini inceliyor. Yazılım ve donanımların kaldıraç etkisiyle doktorundan cerrahına, hastanesinden eczanesine uçtan uca dönüşen bir alandan örneklerle bezeli, güncel kesitler.

• Sağlık kavramının genel dönüşümü: Tarihten bugüne tanımı ve beklentileri hep değişen sağlık, bugün ölçülebilirlik, önleyici tıp, kişiselleştirilmiş ilaç, gen terapisi, uzaktan gözlem ve takip gibi birçok yeni başlığa sahip. Peki tam olarak ne ifade ediyor ve neyi hedefliyorlar?
• Yeni çağın derdi: yaşamaya doyamamak. Ömrün uzama beklentisi felsefi ve psikolojik açıdan anlaşılabilir. Peki teknik ve ekonomik olarak mümkün mü?
• 8 milyara yaklaşan nüfusuna karşılık dünyanın önemli bir bölümü hala temel sağlık hizmetlerine dahi erişemiyor. Teknoloji ve inovasyon bu süreci değiştirebilir mi? Farklı ölçeklerden, farklı ülkelerden çalışmalar ve sonuçları.
• 15 bine yakın tanımlı hastalık var. Artan nüfusla birlikte hasta sayısı da artıyor. Değişmeyenlerin başındaysa günün 24 saat oluşu ve doktorun fiziksel çalışma kapasitesi geliyor. Teknoloji bu denklemde nasıl bir rol üstlenebilir? (Bugün tartışılan ‘tıpta yapay zeka’, yakın gelecekte doktor ve cerrahların vazgeçilmez yardımcısına dönüşebilir mi?)
• Teknoloji şirketleri sağlık şirketlerine, sağlık şirketleri teknoloji şirketlerine dönüşüyor. Peki bu ‘dijital sağlık’ sağlığa sahiden faydalı mı yoksa zararlı mı? Tarihte teknolojinin sağlık alanına dokunmadığı herhangi bir zaman dilimi var mıydı? Ne getirdi, ne götürdü.
• Herkesin en büyük ortak paydasına dönüşen sosyal medya çağında, ‘internetten hastalığına bakma hastalığı’nın pençesindeki hastalarla iletişimin yenilikçi modelleri.
• Kişisel sağlık teknolojileri: Bugünün bireyi, kendi bedeni ve sağlığı hakkında tarihte hiç olmadığı kadar bilgi edinebilir ve tedavi süreçlerine yol gösterebilir halde. (Güncel örnekler, mobil ve giyilebilir cihazlar, uzaktan sağlık uygulamaları, yazılımlar, donanımlar)
• Sağlıkta yapay zeka ne vaat ediyor? Ne kadar anlamlı ve gerekli?
• Cerrahi robotlar hasta, cerrah ve sağlık sektörü adına ne ifade eder?
• Otomasyon ve robotik çözümler sağlık alanında hangi rollere talip?
• Sağlık alanındaki 3D yazıcı kullanımı: Yeni bir dönem mi başlıyor yoksa abartılı bir rüzgar mı?
• Eczanelerin dönüşümü: Satış, pazarlama ve iletişim alanlarındaki yerel ve küresel dönüşümler.

Paranın önce plastik kartlara, ardından ekranımızdaki dijital sayılara dönüştüğü, bankaların görkemli şubelerden ekran boyutlarına indirgendiği, sigorta poliçelerinin dijital varlıkları teminat altına aldığı bir dönemde bankacılığın, sigortacılığın da aynı kalmayacağı ortada. Peki finans kurumlarının işi web ve mobil şube geliştirme ile bitiyor mu? Bu sunum, müşterinin değişen yaşamı, araçları ve beklentileri çerçevesinde şekillenen finans sektörünü mercek altına alıyor, yeni fikirler üstüne kafa yoruyor.

• Bugünün müşterisinin hayatına, tüketim alışkanlıklarına ve ödeme seçeneklerine bakış.
• Şubelerin olmadığı bir bankacılık, acentelerin olmadığı sigortacılık mümkün mü? Hayır. Peki ‘ara form’ nerede?
• Finans sektörünün yeni rekabet alanı: Her biri kendi içinde bir bankaya ve ödeme çözümüne dönüşen hizmetler ne ifade ediyor?
• Teknoloji devlerinin tamamının bankacılık lisansına ve milyarlarca kayıtlı müşteriye sahip olduğu bir gelecek finans devleri için ne anlama geliyor?
• Finans sektörünün gizli gücü yapay zeka hangi alanlara ne şekilde hizmet ediyor? Gözünü diktiği alanlar neler?
• Yenilikçi müşteri hizmet örnekleri.
• Alternatif para ve ödeme hizmetleri.
• Sigorta sektörünün dönüşümü
• Blok zinciri ve kripto paralar: Sahiden mi?

Araç lastiklerimizden kolumuzdaki saatlere kadar her yanımız akıllı duyargalarla bezeli. Modern çağın insanı kullandığı teknolojiden bağımsız; her an devasa miktarda veri üretiyor. Bunların anlamlandırılması ise daha konforlu, daha az dertli ve daha tasarruflu bir yaşamı vaat ediyor. Bu sunum, bireyden kurumlara, kamudan hizmetlere dijital dönüşümün yenilikçi hizmetleriyle kabuk değiştiren yaşamın yapıtaşlarına bakıyor.

• Akıllı evler: Başımızı sokmanın yeterli gelmediği durumda teknolojinin teklifi ne?
• Akıllı hoparlörler, internete bağlı ampuller, programlanabilir küçük ev aletleri… Sıradan bir kurgudan kesitler.
• Kabuğunu bir türlü kıramayan 3D yazıcılar akıllı evin temel unsuru olabilir mi? Dünyadan ‘endüstriyel’ çözüm örnekleri.
• Yeni ‘yaşam alanı’ tanımı. Bugünün beklentilerinden yarına yönelik öngörüler. Fırsat ve tehdit alanları.

Dünya nüfusu görülmedik bir sayıya ulaştı, yaşam süresi uzadı, yaşam kırsaldan şehirlere kaydı. Dolayısıyla çok daha fazla sayıda insan, hayatta kalmanın temel şartı olan yeme-içme konusunda kendisi dışındaki çözümlere muhtaç. Bu sunum, bu yeni yaşam tarzının standartlarına ve beklentilerine karşılık verme hedefindeki yenilikçi teknolojik çözümlere odaklanıyor.

• Bugünün beslenme anlayışı: Dünyanın açlarının çoğunu doyuracak kadar gıdanın israf edildiği bir dönemdeyiz. Nüfusun bir kısmı sadece hayatta kalabilmek için, diğer bir kısmı zevk için besleniyor. Denge noktası var mıdır? Geleneksel yöntemler dünyanın tamamını doyurabilmek için yeterli mi?
• Hayvancılığın dönüşümü: Su kaynakları ve ekilebilir toprakların en büyük bölümü gıda amaçlı hayvancılık tarafından kullanılıyor. Yeni nesil girişimler alternatif arayışında:
  • Etsiz etler: Tamamen sebze tabanlı ve birebir et tadında ikame gıdalar (İnek, tavuk, domuz ve balıkta başarı sağlandı). Son dönemin milyar dolar değerlemeli şirketlerinin sırrı.
  • Laboratuvar etler: Hayvanların kök hücrelerinden çoğaltılarak üretilen, hiçbir katkı maddesi, kimyasal içermeyen etler.
  • Hayvancılık tabanlı teknoloji girişimlerine (startup) örnekler.
• Tarımın Dönüşümü: Dikey / topraksız tarım, kapalı alan çözümleri, hibrit tarlalar, genetik tohumlar. Bu süreçlerde kullanılan tohumlar, gübreler ve teknolojik yazılım ve donanımlar.

Her gün dünyanın bir noktasından diğerine 100 binden fazla sefer düzenleniyor. Her yıl 1,5 milyar kişi sadece turizm amaçlı yer değiştiriyor. Seyahat ve konaklama hizmetleri çok yakın bir geçmişe dek sadece mecburiyetler gereği kullanılırdı (dolayısıyla çok az seçeneğe sahipti). Bugün çok farklı anlamlarla, çok farklı beklentilere çözüm sunma mecburiyetindeler. Bu sunum, turizmin bugünkü beklentilerine ve yarınki fırsat ve rekabet alanlarına yoğunlaşıyor.

• Dünden bugüne turizmin dönüşümü: Niyetler, beklentiler ve çözümler.
• Yeni rekabet alanları: Kişiselleştirilmiş hizmetler, müşteri ilişkilerinin dönüşümü, konsept tasarımların ayrıştırıcı gücü, küçük ölçeklerde yaratıcı çözümler…
• Dış mihraklarla mücadele: Dijital dünyanın hayatımıza soktuğu airbnb ve türevi hizmetlerin müşteri tarafından bu kadar tutulması, sektör tarafından bu kadar eleştirilmesinden ne anlamalıyız? Bu rekabet geleneksel yapılara bir şeyler öğretebilir mi? Dünyadan örnekler.
• Konaklama sektörünün dönüşümü: Büyük zincirlerin büyük adımları, yeni nesil çözümler ve dahası.